پلکسی گلاس برخلاف ظاهر ساده اش، متریالی حساس و تخصصی است. خیلی از ترک خوردن ها، شکستگی ها و خراب شدن پروژه های پلکسی نه به خاطر کیفیت ورق، بلکه به دلیل سوراخکاری اشتباه اتفاق می افتد.
بسیاری از افرادی که برای اولین بار دست به سوراخکاری پلکسی گلاس میزنند فکر میکنند که تفاوت خاصی با سوراخکاری چوب یا فلز ندارد، در حالی که چنین نیست. شناخت نوع پلکسی، ابزار مناسب، کنترل دما و اجرای درست سوراخکاری، تفاوت بین یک کار تمیز و یک ورق ترک خورده را رقم می زند.
در این مقاله به آموزش سوراخکاری پلکسی گلاس به صورت مرحله به مرحله پرداختیم. انتخاب لوازم مورد نیاز تا کوچیکترین نکات برای انجام سوراخکاری جهت جلوگیری از ترک و شکستن پلکسی گلاس. با ما همراه باشید!
چرا سوراخکاری پلکسی نیاز به آموزش دارد؟
پلکسی به دلیل ساختار پلیمری که دارد نسبت به دما بسیار حساس است. یعنی با افزایش دما نرم و منعطف و با کاهش دما سفت و سخت میشود. اگرچه یکی از مزیتهای این ماده قابلیت انعطافپذیری نسبت به شیشه است، اما در مورد سوراخکاری این موضوع فرق میکند.
به این معنی که:
اگر سرعت دریل زیاد باشد و یا فشار بیش از حد وارد شود، حرارت در محل ایجاد میشود که باعث ذوب شدن لبه میشود.
اگر دمای سطح ورق بیش از حد سرد باشد، موقع سوراخکاری ترک میخورد. همچنین سوراخکاری بدون فیکسکردن ورق یا سوراخ زدن نزدیک به لبه، احتمال شکست پلکسی را بهشدت افزایش میدهد.
به همین دلیل است که یادگیری اصول سوراخکاری پلکسی برای نصابهای حرفهای و حتی مصرفکنندگان خانگی ضروری است.
بیشتر بخوانید:”پلکسی گلاس چیست؟ آنچه باید بدانید!“
آشنایی با انواع پلکسی گلاس و روش سوراخکاری
پلکسی گلاس در دو نوع پایه با نامهای پلکسی ریختهگری (Cast) و پلکسی اکسترود (Extruded) تولید و عرضه میشود که از آن ها انواع محتلفی مانند پلکسی شفاف، پلکسی گلاس رنگی و … تولید میشود. برای ساخت محصولات حرفهای شناخت نوع ورقی که متناسب با کار ما باشد خیلی مهم است، چون انتخاب اشتباه باعث ترکخوردگی، شکستگی و هزینه دوبارهکاری میشود.
پلکسی ریختگی (Cast Acrylic):
کیفیت بالاتری دارد
مقاومت آن در برابر ترک بیشتر است
سوراخکاری تمیزتری ارائه میدهد
اکریلیک ریختهگری به دلیل خلوص بالای مواد اولیه گزینهای ایدهآل برای ساخت محصولات حرفهای است.
این نوع پلکسی برای کارهای دکوراتیو، نصب آینهها، تابلوها و پروژههای دقیق انتخابی عالی محسوب میشود، اما نسبت به پلکسی اکسترود قیمت بالاتری دارد.
پلکسی اکسترود (Extruded Acrylic):
قیمت اقتصادیتری دارد
مناسب برای تولیدات سبک
اما نسبت به حرارت حساستر است و در موقع کار تنش بیشتری ایجاد میکند. بنابراین باید مواظب باشید تا هنگام سوراخکاری سرعت دریل پایینتر باشد و خنککاری با دقت بیشتری انجام شود تا از ذوب شدن لبهها جلوگیری شود.
برای سوراخکاری پلکسی گلاس از چه ابزاری استفاده کنیم؟
برای جلوگیری از ترک، شکستگی، سفیدشدگی و ذوب شدن لبهها هنگام کار حتماً باید از ابزار مناسب و استاندارد استفاده کنیم.
ابزار لازم برای سوراخکاری اصولی:
مته مناسب
مته مخصوص پلکسی یا پلاستیک (انتخاب اول با زاویه نوک ۶۰–۷۵ بهترین نتیجه را میدهد)
مته کبالت (HSS) با نوک تیز (در صورت نبود مته پلاستیکی زاویه نوک کمتر)
مته پلهای (بهصورت مرحلهای سوراخکاری را انجام دهید)
در صورت نبود مته تخصصی، استفاده از مته فلز تیز با زاویه مناسب نتیجه قابل قبولی میدهد.
چه متههایی برای سوراخکاری مناسب نیستند؟
متههای دیوار، بتن و الماسه برای پلکسی مناسب نیستند، زیرا ضربهای هستند و باعث ترک ناگهانی ورق میشوند.
نکته: مته فلزی با زاویه نوک حدود ۶۰ تا ۹۰ درجه بهترین عملکرد را روی پلکسی دارد و احتمال گیر کردن مته را کاهش میدهد.
فیکسکردن پلکسی؛ نیمی از کیفیت کار
در مرحله سوراخکاری پلکسی گلاس، ثابت نگه داشتن ورق از همه مراحل مهمتر است و کیفیت کار خروجی ما را به شدت افزایش میدهد.
اما چرا فیکسکردن پلکسی مهم است؟
پلکسی گلاس متریالی نرم است و با کوچکترین لرزش یا حرکت دچار تنش میشود، بنابراین اگر موقع کار این اتفاق بیفتد به احتمال زیاد لبهها ترک میخورند و امکان شکستگی هم وجود دارد.
قرار دادن یک تخته MDF یا چوب صاف زیر ورق و محکمکاری با گیره لرزش را به حداقل میرساند. همچنین استفاده از چسب کاغذی روی محل سوراخ از سر خوردن مته هنگام سوراخکاری جلوگیری میکند.
رعایت این مراحل به ظاهر ساده تأثیر زیادی بر کیفیت کار و گرفتن نتیجه عالی دارد.
تنظیم سرعت و فشار دریل
یکی از مهمترین اصول سوراخکاری پلکسی، کنترل سرعت و فشار است. دور دریل باید متوسط رو به پایین باشد و فشار دست بهصورت یکنواخت اعمال شود. دقت کنید اگر موقع کار برادههای نرم و چسبنده مشاهده کردید، محل سوراخکاری بیش از حد داغ شده است. در این حالت سرعت دریل را کاهش دهید و بهصورت چند ثانیه سوراخکاری و چند ثانیه توقف کار را ادامه دهید. این روش هم دما را کاهش میدهد هم به خروج برادهها کمک میکند.
بیشتر بخوانید:”پلکسی آینه ای چیست؟ تفاوت با آینه معمولی + کاربردها“
جدول انتخاب روش سوراخکاری بر اساس ضخامت پلکسی گلاس
| ضخامت پلکسی | کاربردهای رایج | بهترین مته / ابزار | دور پیشنهادی دریل (RPM) | روش پیشنهادی (عملی) | خنککاری | نکات کلیدی ضدترک |
| 1–2mm | روکش، ماکت، قابهای سبک | مته پلاستیک / HSS تیز | 600–1200 | Backing board + فشار کم | نیاز نیست | حتماً تخته زیرکار |
| 3mm | تابلو سبک، دیفیوزر | HSS تیز / پلهای | 500–1000 | Pilot hole + مرحلهای | گاهی | سوراخ نزدیک لبه نزنید |
| 4–5mm | آینه پلکسی، استند | مته اکریلیک / HSS | 400–900 | Peck drilling (مکثدار) | توصیه میشود | کنترل حرارت |
| 6mm | پارتیشن سبک | HSS تیز / پلهای | 350–800 | مرحلهای + تخلیه براده | بهتر است | فشار زیاد ممنوع |
| 8mm | قطعات سازهای سبک | مته اکریلیک | 250–600 | مرحلهای کامل | لازم | مکث زیاد |
| 10mm | باکس مقاوم | مته اکریلیک / پلهای | 200–500 | Peck drilling | توصیه میشود | تمیزکاری مته |
| 12–20mm | قطعات ضخیم | گردبر پلاستیک | 120–350 | دور پایین + مکث | لازم | گیره محکم |
| >20mm | بلوک ضخیم | ابزار تخصصی | 80–250 | کنترل دما + مرحلهای | لازم | ابزار کارگاهی |
نکات مهم:
در ضخامتهای ۱ تا ۳ میلیمتر استفاده از تخته زیرکار (ترجیحاً چوبی) الزامی است. بهتر است ابتدا سوراخ راهنما ایجاد شود و سپس قطر سوراخ بهصورت مرحلهای با دقت و حوصله افزایش یابد.
در ضخامتهای متوسط ۴ تا ۶ میلیمتر، کنترل حرارت اهمیت بیشتری دارد. توصیه میکنیم در هنگام کار، بهصورت ثانیهای مکث کنید و دوباره ادامه دهید. استفاده از اسپری آب نیز بسیار مؤثر است. پلکسی اکسترود در این ضخامت سریعتر داغ میشود و نیاز به دقت بیشتری دارد.
برای پلکسیهای ضخیم ۸ میلیمتر و بالاتر، سوراخکاری باید کاملاً مرحلهای انجام شود. بیرون آوردن مته برای تخلیه براده و خنککاری ضروری است.
انواع سوراخکاری روی پلکسی گلاس
در این قسمت شما را با چهار نوع مختلف سوراخکاری روی پلکسی گلاس و کاربرد آنها آشنا میکنیم.
- سوراخ عبوری ساده (Through hole)
این مدل سوراخکاری برای انواع پیچ، رولپلاک و یا عبور کابل بسیار مناسب است. در این حالت قطر سوراخ بهتر است حدود ۰.۵ تا ۱ میلیمتر بزرگتر از قطر پیچ باشد تا هنگام بستن باعث ترک نشود. - سوراخ خزینه و سرخزینه (Countersunk Hole)
به سوراخی که دهانه آن بهصورت مخروطی گشاد شده تا سرپیچ تخت داخل سطح کار بنشیند و بیرون نزند، سوراخ خزینه میگویند. برای اجرای این روش ابتدا یک سوراخ عبوری کوچک روی سطح مورد نظر زده میشود، سپس با مته خزینه دهانه سوراخ پخ میخورد تا به اندازه دلخواه برسد.
این نوع سوراخکاری بسیار حساس میباشد، بنابراین باید با دور پایین دریل و فشار دست کم و یکنواخت سوراخکاری را انجام داد. در بعضی موارد استفاده از واشر تخت به جای سوراخ خزینه عمیق انتخاب ایمنتری است.
از این مدل سوراخکاری برای کارهای دکوراتیو و ظریف و نصبهایی که تماس دست و زیبایی مهم است استفاده میشود. - شیار یا سوراخ لوبیایی (Slot / Oval hole)
به سوراخی بیضیشکل که اجازه حرکت جزئی پیچ را میدهد و معمولاً برای نصبهای رگلاژی استفاده میشود، در اصطلاح سوراخ لوبیایی میگویند. از مزایای این نوع سوراخکاری میتوان به نصب در فضای باز و محافظت از پلکسی در برابر انبساط و انقباض و راحتی نصب اشاره کرد.
روش اجرا:
ابتدا دو سوراخ در ابتدا و انتها ایجاد شده و سپس قسمت میانی با اره عمودبر یا فرز باز شود. در پایان لبهها باید پلیسهگیری نرم شوند. - سوراخهای بزرگ
برای سوراخکاری بیش از ۳۰ میلیمتر، انتخاب روش مناسب و ابزار بسیار مهم است، چون احتمال گیر کردن مته، ترکخوردگی و ذوب لبهها بالا است.
در اینجا چند روش مطمئن و کاربردی را ارائه میدهیم:
اره گردبر (Hole saw) دندانهریز:
یکی از ابزارهای کارگاهی رایج که برای ورقهایی با ضخامت کم تا متوسط مناسب است، استفاده از اره گردبر با تیغه پلاستیکی مخصوص میباشد. در این حالت دور پایین، مکث زیاد و خنککاری الزامی است.
CNC Router ایمن و حرفهای:
این روش سوراخکاری برای کارهای دقیق با تیراژ بالا و برای ضخامتهای مختلف بسیار مناسب و کاربردی است. از مزیتهای سوراخکاری CNC میتوان به دقت بالا در سوراخکاریهای ریز و درشت یا پیچیده، کمترین تنش در پلکسی و لبههای کاملاً صاف اشاره کرد.
مته پلهای (مناسب ورقهای نازک ۳ تا ۴ میل):
مزیت این مدل سوراخکاری نسبت به گردبر، کنترل بهتر تنش و لرزش کمتر است.
برای این مدل سوراخکاری حتماً باید مهارت داشته باشید.
رزوهکاری داخل پلکسی:
برای ضخامتهای بالا مناسب است و باید هنگام استفاده، پیچها را تا اندازه مناسب بست، وگرنه احتمال هرز شدن وجود دارد. اما گزینه بهتری نیز وجود دارد و آن استفاده از ورودیهای رزوهای یا انواع بوش فلزی است که بسیار دقیقتر و کارآمدتر نسبت به رزوه مستقیم عمل میکنند.
بیشتر بخوانید:”5 شرکت برتر فروش پلکسی گلاس در ایران“
جدول انتخاب روش بر اساس نوع سوراخکاری پلکسی گلاس
| نوع سوراخکاری | ابزار پیشنهادی | روش اجرا | ریسک اصلی | ترفند حرفهای |
| سوراخ عبوری ساده | HSS تیز / مته پلاستیک | Pilot + Backing board | لبپریدگی خروجی | چسب کاغذی + تخته زیرکار |
| سوراخ مخصوص پیچ | HSS تیز | سوراخ 0.5–1mm بزرگتر از پیچ | ترک بعد از نصب | استفاده از واشر |
| سوراخ بزرگ (≥20mm) | مته پلهای / گردبر پلاستیک | دور پایین + مکث زیاد | ذوب و چسبندگی | اسپری آب + تخلیه براده |
| خزینه (Countersink) | ابزار خزینه مناسب | دور خیلی پایین + خزینه کم | تمرکز تنش | جایگزینی با واشر |
| شیار / لوبیایی | دریل + اره یا فرز | دو سوراخ ابتدا و انتها سپس برش | ترک از گوشهها | گرد کردن گوشهها |
| رزوهکاری | قلاویز + مته مناسب | فقط برای ضخامت بالا | هرز شدن / ترک | اینسرت رزوهای |
اشتباهات رایج در سوراخکاری پلکسی
- استفاده از مته نامناسب (دیواری و یا فلزی با زاویه نوک تند یا تخت) که همواره باعث ترکخوردگی میشود
- فیکس نبودن ورق با میز کار، گزینهای بسیار مهم است که حتماً باید رعایت شود (استفاده از MDF یا چوب صاف توصیه میشود)
- سرعت بالای دریل که باعث ذوب شدن لبهها و تنش در پلکسی میشود
- فشار زیاد هنگام سوراخکاری که باعث نفوذ غیرمنتظره مته و ترکخوردگی میشود
- سوراخکاری یکمرحلهای در کارهایی که قطر سوراخ بزرگتر و یا ضخامت ورق بیشتر است (ابتدا یک سوراخ ریز به عنوان راهنما و سپس بهآرامی و بهصورت مرحلهای سوراخکاری انجام شود)
- ایجاد سوراخ نزدیک لبه (ترک قطعی – فاصله استاندارد حداقل ۲ برابر قطر سوراخ)
- بستن بیش از حد پیچها در هنگام نصب که ممکن است باعث ترکخوردگی در سرما و یا تورفتگی در گرما کار شود
- بیتوجهی به نوع پلکسی (کاست یا اکسترود)
- عدم رعایت قطر سوراخ (همیشه ۱ تا ۳ میل گشادتر از قطر پیچ باشد)
جمعبندی
سوراخکاری پلکسی گلاس اگر اصولی انجام شود، کار دشواری نیست. با انتخاب مته مناسب، کنترل سرعت و فشار، فیکسکردن صحیح ورق و سوراخکاری مرحلهای میتوان پلکسی را بدون ترک و با کیفیت بالا سوراخ کرد. شناخت رفتار پلکسی در ضخامتهای مختلف، کلید رسیدن به نتیجهای حرفهای، تمیز و ماندگار است.
شما میتوانید برای دریافت قیمت پلکسی گلاس و خرید انواع آن مانند پلکسی آینه ای، پلکسی گلاس مات، پلکسی ترانسپارنت و … با مشاورین تیم پلکسی پامنار در ارتباط باشید.
سوالات متداول
آیا میتوان پلکسی را با دریل معمولی سوراخ کرد؟
بله، به شرط استفاده از مته مناسب، سرعت پایین و فیکسکردن صحیح ورق.
چرا پلکسی هنگام سوراخکاری ترک میخورد؟
به دلیل حرارت بالا، فشار زیاد، مته نامناسب یا سوراخکاری نزدیک به لبه.
آیا سوراخ پیچ باید هماندازه پیچ باشد؟
خیر، بهتر است کمی بزرگتر باشد تا تنش ایجاد نشود.
بهترین مته برای سوراخکاری کدام است؟
مته مخصوص پلکسی با زاویه مناسب معمولاً بهترین نتیجه را میدهد.
چرا فیکسکردن پلکسی مهم است؟
به علت خاصیت انعطافپذیری ممکن است موقع سوراخکاری دچار تنش و تلاطم شود. این اتفاق به راحتی کار ما را خراب میکند.
کنترل حرارت در چه ضخامتهایی اهمیت بیشتری دارد؟
در ضخامت ۵ میلیمتر به بالا حتماً باید سوراخکاری بهصورت مرحلهای و با حوصله انجام شود. استفاده از آب بهصورت اسپری هم میتواند مؤثر باشد.
سلام رضا عجمی هستم. بیشتر از 10 ساله که به صورت تخصصی به واردات ورق های پلکسی مشغولم. در این مدت اطلاعات کاملی در رابطه با انواع ورق های پلکسی، کاربردها و برندهای معتبرشون بدست آوردم و سعی کردم تا باکیفیت ترین برندهای خارجی رو اختیار شما عزیزان بذارم.
بدون دیدگاه