صفر تا صد کار با پلکسی گلاس

آپدیت شده در تاریخ دی 1ام, 1404ساعت 11:55 ق.ظ

در سال‌های گذشته پلکسی گلاس یا اکریلیک (PMMA) به‌عنوان یکی از مصالح مهم و کاربردی در دنیای محصولات دکوراتیو، تابلو‌سازی، خودروسازی، تجهیزات مسکونی، اداری و بسیاری مصارف دیگر شناخته شده است.

این ماده به دلیل سبک بودن، شفافیت، قابلیت انعطاف‌پذیری، مقاومت بالا و تنوع محصولات در صنایع مختلف استفاده می‌شود. به همین دلیل بسیاری از افراد در حوزه های مختلف از پلکسی به‌عنوان بهترین و کاربردی‌ترین متریال یاد می‌کنند.

برای اینکه خروجی پروژه‌ی ما حرفه‌ای و درجه یک باشد، باید صفر تا صد کار با پلکسی گلاس را بدانیم؛ از انتخاب ورق متناسب با پروژه گرفته تا برش درست، فرم‌دهی، خم‌کاری، اتصال، پولیش، نصب درست و نگهداری اصولی، همه نکاتی هستند که قبل از شروع کار باید آن‌ها را یاد بگیریم.

بیشتر بخوانید:”پلکسی چیست؟معرفی کامل پلکسی گلاس”

مراحل صفر تا صد کار با پلکسی

در ادامه به صفر تا صد کار با پلکسی و نکات مهم آن میپردازیم.

۱. شناخت انواع پلکسی گلاس

پلکسی گلاس نوعی اکریلیک شفاف است که تنوع بالایی دارد و برای مصارف گوناگون استفاده می‌شود.
در ادامه با انواع پلکسی گلاس آشنا می‌شویم:

پلکسی شفاف: وزن کم و مقاومت بالا، بسیار شبیه شیشه

کاربرد:

• تابلوسازی و تبلیغات (انواع باکس نور، حروف برجسته شفاف و کاور محافظ)
• ساخت محصولات دکوراتیو داخلی (دیوارهای جداکننده شفاف اداری و یا انواع پوشش‌ها)
• ساخت انواع ویترین فروشگاهی (محافظ کالا و استند نمایش محصول)
• پروژه‌های معماری (انواع پارتیشن‌های نورپردازی داخلی)
• تولید محصولات پزشکی و آزمایشی (دیوارهای جداکننده ضد میکروب شفاف، محفظه‌های آزمایشگاهی و …)
• صنایع مختلف مثل خودروسازی، انرژی‌های پاک و …

پلکسی مات یا یخی: بسیار عالی برای پروژه‌های نورپردازی با ظاهری مدرن

انواع کاربرد:

• دکوراسیون داخلی (سقف کاذب، دیوارپوش‌های نوری، کاور روشنایی و نور مخفی)
• سرویس‌های بهداشتی و درمانی (دیوارهای جداکننده که نیاز به حریم دارند)
• ساخت انواع استندها و تجهیزات نمایشگاهی (تابلوها و تبلیغات)

پلکسی آینه‌ای (Mirror): بسیار کاربردی، سبک‌تر و ایمن‌تر نسبت به شیشه

کاربردها:

• تابلوسازی و پروژه‌های تبلیغاتی (لوگو و نوشته‌های تزئینی، حروف و اعداد برجسته، تابلوهای داخلی فروشگاه و …)
• دکوراسیون منزل (قاب آینه‌ای، دیوارپوش، نورپردازی و …)
• انواع ویترین فروشگاهی (استندهای نمایشی و طراحی‌های مدرن)

پلکسی رنگی (Colored): ظاهر جذاب، تنوع بالا، کاربردی و پرطرفدار

کاربردها:

• تابلوسازی و تبلیغات (تابلوهای چلنیوم، لوگو و علائم فروشگاهی)
• دکوراسیون داخلی (المان‌های تزئینی، دیوارپوش و انواع پارتیشن‌های جذاب)
• تجهیزات نمایشگاهی (استند معرفی محصول، باکس‌های نمایش و …)
• صنایع دستی (حروف و اشکال فانتزی زیبا و انواع تابلوهای هنری)
• انواع ملزومات اداری (پلاک‌های مختلف برای نام‌گذاری یا کدگذاری، تابلوهای راهنما، انواع کاور و محافظ رنگی و …)

پلکسی ضد خش (Scratch-Resistant): پوشش ویژه و مقاومت بالا، مناسب برای فضاهای پرتردد

کاربردها:

• فضاهای تجاری و پرتردد (پیشخوان و کانترها، ویترین‌های بزرگ و …)
• تابلوسازی و تبلیغات (کاور محافظ نوشته‌ها و تابلوهای کوچک و …)
• تولیدات صنعتی که نیاز به محافظت در برابر خط و خش و شرایط جوی دارند (روکش آینه‌ی خودروها، تابلوهای راهنما، محافظ شیشه‌ی قطار و …)

پلکسی ایرانی و خارجی:

کاربردها:

• برای تولیدات عمده و محصولات اقتصادی (تابلوهای موقت، پروژه‌هایی که اولویت قیمت ارزان‌تر است، پروژه‌های دانشجویی برای یادگیری، تولید قطعاتی که با توجه به نیاز بازار حتماً نباید درجه یک و لوکس باشند و بسیاری محصولات دیگر)، پلکسی ایرانی کاربردی‌ترین و بهترین انتخاب است.
• برای تولید محصولات لوکس و حرفه‌ای (انواع پروژه‌های معماری ساختمان، دکوراسیون داخلی لوکس، محصولاتی که اولویت کیفیت می‌باشد)، پلکسی گلاس خارجی برند، انتخاب برتر است.

ناگفته نماند که پلکسی خارجی اگرچه کیفیت بالایی از هر لحاظ نسبت به پلکسی ایرانی دارد، اما بسیار گران‌تر (در بعضی برندها تا ۳ برابر) از نمونه‌های ایرانی است. بنابراین لازم است قبل از انتخاب ورق پلکسی، تمام گزینه‌ها را در نظر بگیریم.

بیشتر بخوانید:”سه کاربرد مهم پلکسی گلاس در ساختمان های مسکونی”

۲. انتخاب ضخامت مناسب

انتخاب ضخامت درست یکی از عوامل کلیدی در فرایند ساخت محصول می‌باشد.
ورق‌های پلکسی گلاس معمولاً در ضخامت‌های ۱ تا ۵۰ میلی‌متر تولید و استفاده‌های گوناگونی دارند، اما رایج‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• ۱ تا ۲ میلی‌متر. کارهای ظریف و انواع روکش‌های محافظ (تابلو، روکش قطعات برقی و …)
• ۳ تا ۴ میلی‌متر. انواع تابلو، حروف برجسته (لوح تقدیر نفیس، تابلوهای نوری کوچک)
• ۵ تا ۷ میلی‌متر. انواع استند پلکسی، تابلو و دکوراسیون
• ۸ تا ۱۲ میلی‌متر. انواع میز، صفحات مقاوم و تابلوهای بزرگ
• ضخامت بالاتر. برای پروژه‌های نیمه‌سنگین (آکواریوم، سازه‌های مقاوم و …)

به‌طور کلی برای پروژه‌های طراحی و تابلوسازی ضخامت ۱ تا ۷ میلی‌متر مناسب است و برای پروژه‌هایی که وزن و اندازه بزرگ‌تری دارند، ضخامت ۸ میل به بالا توصیه می‌شود.

 

۳. ابزارهای لازم برای کار با پلکسی

اما برای اینکه بتوانیم محصول خود را به بهترین شکل ممکن تولید کنیم، بسته به نوع پروژه (اندازه‌گیری، برش، پرداخت، خم‌کاری، سوراخ‌کاری و نصب) به ابزار کار نیاز داریم.

برای کار با پلکسی به چه ابزارهایی نیازمندیم؟

اندازه‌گیری و طراحی:

• متر و خط‌کش فلزی
• کولیس
• گونیا
• مداد یا ماژیک برای علامت‌گذاری

 

برش تمیز و حرفه‌ای:

• کاتر مخصوص پلکسی (مناسب برای برش ورق‌های ۱ تا ۳ میلی‌متر)
• اره دیسکی با تیغه مخصوص
• اره عمودبر با تیغه دندانه‌ریز مخصوص برش پلکسی (مناسب برای برش‌های منحنی و طرح‌دار)
• دستگاه برش لیزر، دقیق‌ترین روش (مناسب برای کارهای حرفه‌ای)

پرداخت و صیقل‌کاری:

• سنباده خشک و آبی نرم (۴۰۰ تا ۲۵۰۰)
• خمیر پولیش (پرداخت و براق کردن)
• شعله پولیش (نیازمند آموزش)

خم کردن و شکل دادن:

• سشوار صنعتی، برای نرم کردن و فرم‌دهی (مناسب برای پروژه‌های کوچک)
• هیتر خطی، گرم کردن یکنواخت ورق (نیازمند کسب مهارت تجربی)
• دستگاه گرم‌کن (فر صنعتی)، برای فرم‌های پیچیده و خم‌کاری چندمنظوره، مناسب برای تمام کاربردها

سوراخ‌کاری:

• دریل برقی یا شارژی مجهز به مته مخصوص پلکسی (مته‌ی پله‌ای)
  برای سوراخ‌کاری دقیق و بدون آسیب به پروژه، استفاده از مته‌ی پله‌ای اکیداً توصیه می‌شود.

نصب و مونتاژ:

• چسب کلروفرم (بدون رنگ و کدری)، اتصال محکم
• چسب UV (استحکام زیاد، خشک شدن سریع، مناسب برای اتصال قطعات شفاف)
• پیچ و مهره، محکم، مناسب برای اتصالات قابل باز شدن
• گیره و کلمپ، نگه داشتن قطعات هنگام مونتاژ و چسب‌کاری

فراموش نکنیم که موقع کار از دستکش، عینک کار و ماسک مناسب استفاده کنیم و سیستم تهویه کارگاه، به‌خصوص موقع برش لیزر و چسب‌کاری، روشن باشد.

بیشتر بخوانید:”استفاده از طلق بجای شیشه”

۴. روش‌های برش پلکسی‌گلاس

برش با لیزر:
برای تولید محصولات لوکس، ارزشمند و حرفه‌ای، برش با دستگاه لیزر بهترین نتیجه را می‌دهد. از مزایای برش با دستگاه لیزر می‌توان به برش دقیق، امکان برش طرح‌های پیچیده و ریز و کیفیت بالای محصول خروجی اشاره کرد.

برش با اره عمودبر:
اقتصادی و کم‌هزینه، مناسب برای کارگاه‌های کوچک

برش با کاتر پلکسی:
مناسب برای برش‌های ظریف و تولید محصولات کوچک (ضخامت ۱ تا ۳ میل)
روش برش:
ابتدا محل مورد نظر را با خط‌کش علامت می‌زنیم، سپس چند بار با کاتر روی سطح می‌کشیم و سپس محل بریده شده را کنار لبه میز قرار داده و با کمی فشار شکسته می‌شود.

برش با دستگاه CNC:
برای برش انواع ورق پلکسی مناسب است، اما لبه‌های برش مانند لیزر شفاف نمی‌شود.
کاربردها:

• برش دقیق (لوگو، انواع حروف و قطعات مختلف)
• حکاکی و لبه‌پردازی
• مناسب پروژه‌های صنعتی با دقت متوسط
• برای صفحات ضخیم و طرح‌های نیمه‌ساده
  

۵. شیوه صحیح خم‌کاری و فرم‌دهی پلکسی

در اینجا به روش‌های معمول خم‌کاری و فرم‌دهی اشاره می‌کنیم.
پلکسی در دمای ۹۰ تا ۱۲۰ درجه نرم می‌شود و قابلیت خم شدن پیدا می‌کند.

استفاده از هیتر خطی:
روش عالی برای ایجاد خم‌کاری خطی، مناسب ساخت انواع جعبه، دکور و …

سشوار صنعتی:
مناسب برای فرم‌دهی قطعات کوچک و تولیدات ساده (قطعات تزئینی و لوازم دکوری)

دستگاه گرم‌کن (فر صنعتی):
برای فرم‌های پیچیده و خم‌کاری چندمنظوره، مناسب برای تمام کاربردها

نکات مهم هنگام خم‌کاری:
با توجه به ضخامت ورق و برند خریداری شده، از گرم کردن بیش از حد پرهیز کنید.
بعد از فرم گرفتن، قطعه باید تا خنک شدن کامل ثابت بماند.
در موقع کار، استفاده از تجهیزات ایمنی (دستکش نسوز، ماسک مقاوم، لباس کار مناسب و عینک) فراموش نشود.

۶. روش‌های اتصال پلکسی

اگر مراحل قبلی را به درستی انجام داده‌اید و اکنون به قسمت مونتاژ و اتصال رسیده‌اید، باید این نکته را در نظر بگیرید که اتصال مناسب و محکم، ارزش کار شما را دوچندان خواهد کرد.
بنابراین باید دقت کنید که استفاده از چسب مناسب هم در زیبایی ظاهری کار تأثیر دارد و هم در استحکام و کارایی.

روش‌های اتصال پلکسی:

• چسب کلروفرم، انتخاب اول و حرفه‌ای برای اتصال بین قطعات است. از مزایای آن می‌توان به شفافیت بالا و روش استفاده‌ی ساده اشاره کرد (به خاطر رقیق بودن با قلم‌موی نازک بین قطعات استفاده شود).
• چسب دی‌کلرو، با غلظت بالا و چسبندگی قوی، مناسب برای قطعات بزرگ و سنگین
• چسب UV، شفاف و کارآمد، مناسب برای محصولات دکوری و تزئینی
• پیچ و پایه، مناسب برای نصب محصولات موقت (تابلوهای نمایشگاهی و غرفه‌ها)
• پیچ و پایه، مناسب برای نصب محصولات موقت (تابلوهای نمایشگاهی و غرفه‌ها)

 

۷. پولیش و شفاف‌سازی پلکسی

محصولات پلکسی ممکن است بعد از برش یا گذشت زمان شفافیت خود را کمی از دست بدهند. برای براق کردن دوباره آن‌ها می‌توانیم از چند روش استفاده کنیم.

• پولیش خمیری، با استفاده از یک پارچه نرم روی سطح و لبه‌ها کشیده شود، شفافیت اولیه برمی‌گردد.
• پولیش حرارتی یا مشعل نرم با حرارت تنظیم‌شده، مناسب برای یکنواخت کردن سطح برای افراد حرفه‌ای و کارآزموده
• سنباده نرم ۱۰۰۰ یا ۱۵۰۰ فقط برای لبه‌ها استفاده شود. بعد از سنباده‌زنی، پولیش با پارچه نرم به محل کشیده شود، شفافیت اولیه برمی‌گردد.

۸. چاپ و حکاکی روی پلکسی

از مزایای مهم و کاربردی پلکسی گلاس، قابلیت چاپ روی آن است. این مزیت ارزش کار را چندین برابر می‌کند.
سه روش کاربردی برای چاپ روی پلکسی:

۱. چاپ UV، روشی مؤثر و باکیفیت با ماندگاری طولانی، مناسب برای انواع تابلو، هدایای مختلف (تندیس، لوح تقدیر و …)

۲. چاپ سابلیمیشن (انتقال حرارت و فشار از روی لایه مخصوص به ورق پلیمری) که یکی از روش‌های شناخته‌شده و نوین چاپ دیجیتال است. از مزایای این روش می‌توان به کیفیت بسیار بالای چاپ و ماندگاری زیاد پس از چندین بار شستشو اشاره کرد.
از این روش برای چاپ روی انواع محصولات پلیمری استفاده می‌شود و مناسب برای ساخت تندیس، تصاویر، انواع تابلوها و لوازم دکوری است.

 

۹. نکات مهم در نصب پلکسی

پس از تولید محصول نهایی، نوبت به مرحله نصب می‌رسد. رعایت چند نکته ساده و در عین حال اصولی باعث می‌شود تا نصب موفقی داشته باشیم.
مراحل مهم در نصب پلکسی:

– آماده‌سازی قبل از نصب:
سطح زیر کار تمیز و بدون آلودگی باشد.
روکش محافظ پس از پایان کار جدا شود.
حتماً شرایط دمایی محل نصب را در نظر بگیرید، چون پلکسی در دمای متغیر منبسط و منقبض می‌شود. بنابراین پلکسی نباید سفت و تحت فشار نصب شود.

– سوراخ‌کاری:
استفاده از مته‌ی مناسب (پله‌ای)
سرعت مناسب دریل (احتمال ترک‌خوردگی در سرعت بالا وجود دارد)
دقت کنید سوراخ پیچ‌ها حداقل ۱ میل از قطر پیچ بیشتر باشد.

– روش نصب مناسب:
نصب با چسب UV یا کلروفرم فقط روی سطوح تمیز
نصب داخل فریم
نصب با پیچ و اسپیسر، مناسب برای تابلوهای دیواری

– نکات مخصوص نصب در فضای باز:
رعایت فاصله مناسب برای جلوگیری از فشار به پلکسی
انتخاب پلکسی با کیفیت (ضد UV و مقاوم در برابر شرایط جوی)

– نظافت بعد از نصب:
شستشو با دستمال نرم و محلول‌های ضعیف

– کارهایی که نباید انجام دهید:
پیچ‌ها را بیش از حد سفت نکنید (باعث ترک‌خوردگی می‌شود)
حتماً از چسب مناسب استفاده کنید.
قبل از نصب، حداقل ۲ ساعت پلکسی را در مکان نصب قرار دهید تا دمای پلکسی با محیط یکسان شود.

بیشتر بخوانید:”ساخت دکور مغازه با کمترین هزینه”

۱۰. کاربردهای مهم پلکسی گلاس

در دنیای امروز پلکسی گلاس به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فردی که دارد، تقریباً در اکثر صنایع کاربرد دارد.
مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• محصولات تبلیغاتی و نمایشی (انواع ویترین و تابلوها)
• پروژه‌های معماری (سقف‌های شیشه‌ای، پارتیشن‌های داخلی و …)
• خودروسازی و حمل‌ونقل (چراغ خودرو، شیشه‌های جانبی و …)
• محصولات مصرفی و خانگی (انواع دکوراسیون‌ها)
• صنایع روشنایی (لوستر و آباژورهای تزئینی، پنل‌های نوری مختلف، روشنایی عمومی و …)
• پزشکی و داروسازی (دیوارهای جداکننده آزمایشگاهی، محفظه‌های ضد میکروب و …)
• هنر و طراحی

۱۱. نکات کلیدی برای جلوگیری از ترک خوردن

در هنگام کار با ورق پلکسی حتماً باید چند نکته را رعایت کنید:

• در هوای سرد اقدام به خم‌کاری یا فرم‌دهی نکنید.
• موقع نصب، پیچ‌ها را بیش از حد سفت نکنید.
• در هنگام مونتاژ قطعات کشویی، از زدن ضربه به لبه‌ها خودداری کنید.
• برای شستشو حتماً از شیشه‌شوی ضعیف استفاده کنید.

نتیجه‌گیری

در این مقاله به نکات مهم صفر تا صد کار با پلکسی گلاس پرداختیم. با رعایت نکات گفته‌شده می‌توان تجربه‌ی تولید محصولی حرفه‌ای و کامل را به‌دست آورد. صنعت پلکسی در کنار لذت خلق یک اثر زیبا و باشکوه، یکی از سودآورترین هنرها و مهارت‌های فنی است.
این متریال به دلیل شفافیت بالا، وزن کم، قابلیت انعطاف‌پذیری، تنوع گسترده محصولات و قیمت خوب، در صنایع زیادی کاربرد دارد و رو به رشد است.
کسب مهارت‌های لازم مانند شناخت انواع پلکسی، نحوه کار با ابزار، روش‌های اصولی برش، خم‌کاری و فرم‌دهی و همچنین یادگیری روش‌های صحیح چسب‌کاری، چاپ و نصب استاندارد باعث می‌شود که پروژه شما در کنار ظاهر زیبا و حرفه‌ای، دوام و کارایی بیشتری داشته باشد.